Category Archives: Amsterdam

Luisteren in het duister


Hannes Wallrafen met zijn geluidsapparatuur / © Jean-Pierre Jans

Zo dadelijk ga ik naar de Westergasfabriek om als vrijwilliger fotograaf Hannes Wallrafen en zijn team een handje te helpen. Zoals de meeste mensen misschien weten is Hannes in 2004 in razend tempo vrijwel blind geworden ten gevolge van een erfelijke aandoening, die zich pas op latere leeftijd openbaarde.

Hij doet nu in geluid en heeft het megaproject Geluid in Zicht onder handen, waarvan we vanmiddag, zaterdag 9 oktober een proefje van krijgen, maast allerlei andere geluidservaringen.
Ik zal er later verslag van doen.

Faceboek Luisteren in het Duister

Westergasfabriek info over het project

Elsschot

Gezellig na een borrel
Bart van Loo (m) en Alain Giebens (r) poseren na afloop met de interviewer

17 september presenteerden Bart van Loo en fotograaf Alain Giebens Elsschot, Antwerpen & Coraline in de Mulischkamer (of -ruimte, -hok of -zaal, geen idee) van de Centrale bibliotheek in Amsterdam. Bart van Loo kennen we natuurlijk allemaal van zijn Frankrijktrilogie: Parijs Retour (reizen en nareizen in de literatuur), Kok in Frankrijk (eten) en O Vermiljoenen Spleet (seks), de enige drie onderwerpen die er in Frankrijk en de Franse literatuur toedoen.
Dit nieuwe boek is een roman in vermomming, want hoewel de lezer wil weten of ze elkaar zullen krijgen, de ik en zijn Fran??üaise, wordt er ondertussen door de twee hoofdpersonen alleen maar over literatuur gepraat, of het nu Elsschot is of een van die Franse schrijvers waar Bart van Loo zo dol op is.

Cover van het boek

In het kort: de ik ontmoet in de boekhandel van de Biblioth?®que Nationale in Parijs een vrouw, die hij de rest van het boek probeert te imponeren en te verleiden. Zij, Coraline, doet precies hetzelfde, maar blijft tegelijkertijd gereserveerd, wat van belang is voor de ontknoping. Er wordt gepraat, gefantaseerd, getheoretiseerd over Elsschot, Antwerpen, huisnummers, cijfers, gedichten, de taal en er wordt al wandelend door Elsschots Antwerpen geflirt en gecharmeerd.
Het is geschreven in die kenmerkende smakelijke en vermakelijke taal van Van Loo, die zijn alter ego Bart niet ontziet en die mij er onmiddellijk weer toe bracht Elsschot te herlezen. Opvallend is dat de drie elementen van z’n trilogie hier geconcentreerd samenkomen: het reizen, in de vorm van nareizen (het boek is ook een speurtocht), eten en seks, of zoals sommige mensen zeggen: erotiek. Ik treed verder niet in detail, gaat het maar allemaal kopen en lezen.
En niet alleen op papier, maar ook live vermaakt Bart van Loo z’n publiek. Geef die jongen een aanleiding, ?¬©?¬©n woord en hij verzorgt een avondvullend literair programma, waarbij ook nog iets te lachen valt. Dus niet alleen zijn boeken kopen en lezen, maar hem ook boeken, het is allemaal mogelijk. Ik zei het al eerder, hij schrijft en vertelt zo aanstekelijk, dat je onmiddellijk meer van de Franse literatuur of – in dit geval – Elsschot wil.

Parijs,
Streetview van Google maps: rue d’Armaill?¬© in Parijs, het adres van Villa des Roses

Het verhaal ontstond doordat Van Loo de foto’s van fotograaf Alain Giebens (huisfotograaf van het Willem Elsschot Genootschap) in opdracht van datzelfde Genootschap van teksten voorzag, die een eigen leven gingen leiden en feitelijk de macht overnamen. Het is een mooi boekje geworden en het beeld van Giebens met veel Antwerpen volgt gelukkig niet al te letterlijk de tekst, ik bedoel dat de foto’s ook op zich ruim overeind blijven.

We (Siebe en ik) kwekten na afloop reuzegezellig en onderhoudend met Bart, die ik voor het eerst in het echt zag en met Alain, die ik daarvoor niet kende. Dat komt, hij is even goed als hij bescheiden is.
Het publiek bestond voornamelijk uit Elsschotliefhebbers, kreeg ik de indruk. Van het inleidende praatje dat de directeur Van Velzen hield is me alleen bijgebleven, dat hij allerlei tweederangs schrijvers noemde, maar naliet de grote jongens te noemen: Elsschot, Multatuli, Reve, Boon. Wat hij precies probeerde te zeggen, weet ik niet. Dat was gelukkig van geen enkel belang.

Een paar links:
Lees op Bart van Loo’s weblog wat er verder gebeurde.
De site van Alain Giebens.
Het Willem Elsschot Genootschap.

Singh in Marseille

Tentoonstelling Dayanita Singh
Tentoonstelling Dayanita Singh met bezoekers

Vol verwachting gingen we zaterdag naar Huis Marseille. Ik had er expres van te voren niets over gelezen om me niet te laten afleiden door de opvattingen van de tentoonstellingmaker. Die kan de zaken nog al eens anders brengen dan dat ik die zie.
Laat ik maar meteen bij het eind beginnen: het werk was aardig, maar niet zo boeiend als de uitnodiging suggereerde. Ik was noch van het werk, noch van de tentoonstelling onder de indruk. Aardig, maar niet breath taking, jammer genoeg. Ik zou wel weer eens van mijn sokken willen worden geblazen door foto’s, echt.

Marseille

De eerste foto op de gang (Privacy 2002) bleek achteraf het topstuk te zijn, met een Jan Banningachtige kwaliteit. De verwachtingen waren daardoor alweer zo hoog gespannen dat teleurstelling niet kon uitblijven. Het zal eens niet.

Ik liep dus zonder voorkennis rond en keek en keek, maar had helemaal niet in de gaten dat alle zalen het werk van een en dezelfde fotograaf toonden, zo merkwaardig waren de verschillen in stijl. Waarom hebben ze deze mensen genomen, die fotografisch geen enkele relatie hebben? Vroeg ik me af.
Wat hadden de zwart-witportretten van Indiase families te maken met het interieur van een behandelkamer in een armoedig ziekenhuis? Of meisjes gehuld in gewaden bij een rivier (Ganges?). En waarom hingen die nachtfoto’s er? Vormden die industri?¬¥le landschappen een opdracht van het gefotografeerde bedrijf? Enzovoorts, enzovoorts.

Beneden 2

Bij de foto’s zelf ontbrak de informatie waar, wanneer en hoe ze waren gemaakt. Dat bleek gedeeltelijk te lezen te zijn op van die grote tekstlappen aan de muur, die je vaker bij exposities ziet. Ha, al het werk was van de Indiase Dayanita Singh, en de tentoonstelling bleek dus een soort overzicht van haar oeuvre. Maar welke camera ze had gebruikt en wie het werk had gedrukt en waarop, daar kwam ik niet achter.
En toch wilde ik dat weten, want de familieportretten (Ladies of Calcutta, 1997-1999, hier te zien op de bovenste foto) vond ik inhoudelijk wel interessant, maar technisch net niet lekker. Zwart-witportretten in interieurs wil ik vlijmscherp en met volmaakt contrast en diepte op grote lellen van negatieven zien, en deze verzameling leek wel met kleinbeeld gemaakt (wat niet zo was). Het beeld drong niet stevig door, raakte me niet of hoe moet ik zoiets uitdrukken. Dat lag toch echt aan de techniek.

Met de rest van de tentoonstelling had ik vooral inhoudelijk moeite. Wat wil Singh bijvoorbeeld met die nachtfoto’s zeggen? Dat je ‘s nachts van die gekke kleuren krijgt? En waar gingen die (kleuren)interieurfoto’s nou toch allemaal over? En waarom kregen we niet meer van die Ashrammeisjes te zien dan steeds beeld met hetzelfde standpunt?
Ik ben waarschijnlijk blas?© of heb in mijn leven teveel gezien, zoiets moet het zijn. Het werk was aardig, sympathiek, absoluut niet slecht, maar ook niet uitzonderlijk goed, en zeker niet verontrustend. Ik ken genoeg vergelijkbaar of beter werk. Het kan natuurlijk ook aan degene gelegen hebben, die de selectie gemaakt heeft. De tekst op de site is helaas weer zo nietszeggend positief Рwat logisch is Рdat je er alle kanten mee op kunt. Ik kan er niet zoveel mee.

Uitzicht vanuit de trap in de tuin
Uitzicht, zittend op de trap in de tuin

Huis Marseille zelf blijft een prachtig en intiem gebouw, een genot om te zijn.