Tag Archives: toneel

De zegen van TV

Johan en Jeroen
Johan Simons en Jeroen Willems in gesprek in Parijs, in de documentaire op tv

Ik was al getipt door N. die de film in de bioscoop had gezien en gisteren was hij op tv, Johan Simons: Zeg dat het goed komt, van Ireen van Ditshuyzen. Ik zag net dat hij op uitzendinggemist is te zien en zou zeggen, kijken! Voor degenen die in toneel zijn ge??ònteresseerd.

Ik heb veel Johan Simons gezien de afgelopen 25 jaar, want ik ben al van jongsaf aan dol op toneel en moet dat aan mijn vader te danken hebben, die amateurtoneel speelde met korfbalvereniging GKV in Den Haag, waar toevallig ook Stefan Felsenthal, Annemarie Heyligers en klein jongetje Kareltje de Rooi, bekend van het duo Mini en Maxi, lid van waren.
Het is jammer dat het familiefotoalbum hier niet in de kast staat, want ik weet dat er foto’s zijn waar de hele club bij ons thuis te zien is. Ik verbaasde me als kind over de sombere gezichten van de gefotografeerden en weet dat aan de oorlog, die immers nog niet zolang geleden voorbij was. Als die ter sprake kwam, versomberden de blikken. Toen ik dat later eens aan mijn moeder vroeg, zei die verbaasd: welneen, we zaten heel geconcentreerd naar een opname (of radioprogramma of grammofoonplaat, zoiets) te luisteren.

Een keer, ik weet niet meer hoe oud ik was, 5 of 6, denk ik, mijn broertjes waren er nog niet, mocht ik naar de generale, die ‘s middags in het centrum van Den Haag plaatsgreep, in de buurt van of misschien zelfs in een gebouw op de Grote Markt, niet te verwarren met de Grote Marktstraat. Of verwar ik de locatie met het oude conservatorium, dat daar ook zat? Misschien was het hetzelfde gebouw.
Ik mocht ‘s middags kijken, omdat ik ‘s avonds tijdens de voorstelling natuurlijk al in mijn bedje lag. Mijn zussen waren er niet bij, mijn vader plantte me in de donkere zaal, waar alleen nog een of twee volwassen zaten met de regie. In de pauze raakte ik diep onder de indruk van de schitterende jurk die een van de hoofdrolspeelsters aan had, dat herinner ik me nog goed. En dan mijn vader op het toneel zien, in de rol van een vreemde, dat was een beeld dat ik de rest van mijn leven niet meer ben kwijtgeraakt. Je doet alsof je een ander bent, je spreekt een tekst uit, die anderen doen hetzelfde en er ontstaat een nieuwe wereld. En dat ze in de pauze geschminckt en in kostuum weer gewoon deden, dat was wel het meest bizarre.


Johan Simons geeft een workshop ©Jean-Pierre Jans

Nu kunnen weinig acteurs gewoon doen, zelfs als er in de verste verte geen toneel te bekennen valt en dat komt volgens mij, omdat het spelen op den duur een dik pak van bescherming vormt. En het is een beroepsdeformatie, net als telefonistes die jodelend zeggen momentje ik verbind u door, en daar weet ik alles van, want ik heb dat jaren in mijn studententijd gedaan: Academischziekenhuisgoedemorgen, momentje ikverbindudoor. Het is een handschrift, dat is het, en het klinkt als aanstelleritis.

Het is een mooie documentaire, met een heleboel sympathieke aanstellers, die tussen de bedrijven liefdevol Simons spelen, hoe hij twijfelt, loopt, gebaart, op zijn kop krabt en smeekt: zeg dat het goed komt.

(In de bioscoop kijken is natuurlijk veel leuker, maar zonder tv had ik hem misschien gemist. )

The Gulls go romantic

Alfred de Musset
De zusjes speechen

Het was vrijdagavond weer tijd om naar een voorstelling van de meeuwtjes (L’atelier de la compagnie Mouettes), de toneelgroep van de Franse expats in Amsterdam, waar we vorig jaar ook al waren.
Deze keer waren teksten genomen van Alfred de Musset, de romantische Franse dichter en toneelschrijver (1810 Р1857), die zo jammerlijk in Veneti?´ door George Sand in de steek was gelaten, toen ze er vandoor ging met de dokter, die Musset behandelde omdat hij zo ziek was. Dat heb ik tenminste in een van die vele boeken gelezen waarin Sand voorkomt. Zou het waar zijn?
Ik kijk of de broers de Goncourt Musset noemen, ja, ?©?©n keer in 1862, toen hij al dood was:
Giraud vertelde ons dat Musset eens bij de Prinses kwam dineren en zo dronken was, dat hij wankelend binnentrad en aan tafel naast zijn stoel ging zitten.” Ach, die arme man.

De personages van dit stuk zijn Perdican en zijn vrouwelijke satelieten, (ex)-minnaressen, zijn pr?¬©ceptrice, z’n gouvernante, anders kan ik dat niet vertalen.
Hij zit tot over z’n oren in de schulden en eist daarom z’n erfenis op. Die kan hij krijgen onder ?¬©?¬©n voorwaarde: dat hij trouwt en zich settelt en dat het maar eens afgelopen is met dat losbandige leven van hem. En zo maken we voor de pauze kennis met de verschillende vrouwen, de aan elkaar geketende zusjes, de strenge, de religieuze, de jaloerse, die ieder hun eigen relatie met Perdican hebben. Er viel daarnaast ook nog te lachen: het was een klucht zonder kluchtig te zijn.


Perdican zinkt steeds lager

Er werd door deze amateurs weer verbazend goed geacteerd, waarbij de verloofde Aur?©lie en Perdican tot de toppers behoorden, zonder verder aan de anderen af te doen. De liedjes die de actrices tussen de teksten door zongen, klonken juist door de ongeschooldheid van de stemmen mooi authentiek.

In de pauze werd ons gevraagd wat wij nou van dat huwelijk vonden, want ze acteerden gewoon door in de foyer. In de zaal werd ondertussen een hilarische homevideo gedraaid met krankzinnige sc?®netjes, waarbij de bruid dronken in de camera lalde en de anderen commentaar leverden. Met de film (bedacht ik me later) zou nog veel meer gedaan kunnen worden, omdat die 1. een veel grotere wereld suggereert dan het toneel en 2. nog veel beter dan de pauze zelf een bindmiddel kan vormen tussen het gedeelte v????r en n?†.

Homevideo van de mouettes
Homevideo

Want na de pauze was de hele sfeer anders. Iedereen was drukker, er werd getrouwd, gegrapt, gespeecht en gegrold en het liep tenslotte helemaal niet goed af met de personages. Het verschil tussen voor en na de pauze was zo groot dat het leek alsof deel 2 een ander stuk was, wat overigens verder niet erg was.

Hoewel ik diep onder de indruk was van het stuk en de acteerprestaties van het gezelschap en me geweldig heb vermaakt, leidde de inrichting van de zaal een beetje af. Hoe zou het stuk het doen in een iets grotere zaal?
En wat heel jammer is dat het maar ?¬©?¬©n keer wordt gespeeld, als eindproduct van de acteerlessen van de spelers, zodat we niet kunnen zien hoe het zich zou kunnen ontwikkelen. C’est comme ??üa. Het is net de Olympische Spelen, je krijgt maar 1 kans.

Na afloop kletsten we nog drietalig na met een glaasje verrukkelijke champagne en speculeerden wat het de volgende keer zou worden: Proust? Houellebecq? Ik zou zeggen: probeer Stendhal eens, bijvoorbeeld Lucien Leuwen, ik noemde het boek al eerder, grappig, uitmuntend geschreven, veel geschikte personages met foute liefdes en ook nog actueel met criminele bankiers.

L‚Äö?Ñ?¥atelier se la joue romantique !
Teksten uit: On ne badine pas avec l‚Äö?Ñ?¥amour, Il ne faut jurer de rien, Il faut qu‚Äö?Ñ?¥une porte soit ouverte ou ferm?¬©e, A quoi r?‚Ñ¢ve les jeunes filles, Fantasio en de regie was net als de vorige keer van Angel Liegent.

Bureau & Co

Fa Bureau & Co

Vorige week was ik bij de premi?®re van het stuk Fa. Bureau & Co, geschreven en geregisseerd door Angel Liegent, al eerder in dit weblog genoemd bij een andere gelegenheid en voorstelling, in april vorig jaar.
Dit stuk was voor de hele familie, en er zaten dan ook een heleboel kinderen in het zaaltje van Theater De Ruimte (Cliffordstraat 38, Amsterdam). Achter me werd Frans en voor me Nederlands gesproken en toen de baby achter me een beetje begon te pruttelen, werd hij aan de tiet gelegd en maakte tevreden Franse smakgeluidjes. Echt.

We zagen een man (Bas Dorlandt) en een vrouw (Jade Collet) op kantoor, dat was duidelijk, met twee bureautjes, verhuisdozen, heel veel ordners en een oude tikmachine. Zouden de kinderen nog weten wat dat is? De muziek bepaalde de sfeer en de aard van de gebeurtenissen, met mooie oude Franse hitjes, die ook ooit bij ons thuis werden gedraaid. Toen wist ik natuurlijk nog niet waar ze over zongen, nu verstond ik het allemaal.

Het stuk besloeg 1 kantoordag, met een mooie lunchpauze-scene, bijna zonder tekst, maar wel met geluid, te vergelijken met de gesprekken die de Sims met elkaar houden. Je snapt wat ze bedoelen, maar de taal is niet te achterhalen, een hilarische kruising van allerlei Indo-Europese geluiden. De verhaallijn was een klassieke, de twee verschillende karakters beconcurreren elkaar, krijgen een gemeenschappelijke vijand (de baas, een onzichtbare met stem) en vinden elkaar hierdoor aan het eind.


De trailer van de voorstelling

Het decor suggereerde ook de straat buiten en het kantoor van de baas. Dat laatste vond het kleine publiek niet overtuigend genoeg, want ik hoorde een jongetje zeggen:
– Er is helemaal niemand!
Dat leek me makkelijk op te lossen door een kleine regie-ingreep: de baas: Binnen! (“Biuwen”) te laten roepen op geklop op de deur.

Wat het stuk een enorme kracht gaf, was de dans tussen de scenes door, zo grappig en pseudo-nonchalant, maar ijzersterk, dat kon ik wel zien. Choreograaf was Bas Dorlandt, die niet alleen schitterend beweegt, maar ook het olijke expressieve gezicht heeft, dat precies bij deze voorstelling past.
Ik vond het gein.

Meer info >>