De eerste kroten

Heel, heel lang geleden gingen I. en ik op bezoek bij een hoogbejaarde Rijswijkse dame die door een ongeluk in het ziekenhuis was terechtgekomen. Wij waren 14 of 15 en werkten in de vakanties bij de tante van I. die een dierenpension hield in een merkwaardig onbedorven 19e-eeuwse enclave van een paar keuterboerderijtjes.

We hebben het over 1968 of-69. Die twee huisjes -misschien waren het er twee onder een kap -stonden op de grens van Rijswijk en Den Haag tegenover het asiel op het Julialaantje. In de ene helft woonden twee oude zussen, die kippen hielden, in de andere de tante van I. met haar honden en pension. Bij die zussen, de buren dus, was volgens ons de laatste 100 jaar niets meer veranderd.

De hond en kat van de zieke waren zolang bij ons ondergebracht en omdat ze zich misschien zorgen maakte en we niet de indruk hadden dat ze familie had, gingen wij op ziekenbezoek. De zieke bleek een pittige 80-plusser, die in het oude centrum van Rijswijk vlak bij haar huis heel onnozel door een auto was aangetikt en zo haar heup had gebroken. Toen ze eenmaal over haar leven begon te vertellen, was ze niet meer te stoppen. Ze zat in de manufacturen, waarvan wij pubers geen idee hadden wat dat waren, en trok met haar moeder met paard en wagen langs de boeren van het Westland.

Van Gogh, paard en wagen, 1890

Ze haalden kleren op, verstelden die en verdienden zo hun geld, met een vals paard dat beet en schopte. Ach, ik zie een schonkig dier, een ouwe kar voorttrekkend door de regen met tegenwind, in sepiatinten. Vincent van Gogh. En dat klopt, dat was dezelfde tijd.
We lachten ons een deuk aan het ziekbed, want ze stak haar mening over de Haagse kak niet onder stoelen en banken. Als je bij die kak naar binnen keek, zag je de hammen aan de balken hangen en de wijn in kristallen karaffen op tafel. Houten hammen en krotenwater! beweerde ze en rijmde: Bluf, bluf, tis allemaal bluf, maar zonder bluf is het leven duf. Haagse bluf.

We verlieten het ziekenhuis met een verkrampte grijns op ons gezicht, die we er de eerste uren niet meer afkregen.